Er iets opvallends aan zeewater: het is zout. Maar waarom is dat eigenlijk zo? Waar komt al dat zout vandaan en waarom wordt de oceaan niet steeds zouter?

Zout uit gesteenten

Een belangrijke bron van het zout in de oceaan is het land. Wanneer het regent, stroomt het water over rotsen en door de bodem. Daarbij worden kleine hoeveelheden mineralen en zouten uit gesteenten opgelost. Rivieren voeren deze opgeloste stoffen vervolgens mee naar de zee.

Dit proces gaat heel langzaam, maar het vindt al miljoenen jaren plaats. Daardoor heeft zich in de oceanen een enorme hoeveelheid opgeloste mineralen verzameld. Rivieren zijn dus als het ware een transportmiddel dat mineralen van het land naar de zee brengt.

Ook de zeebodem levert zout

Niet al het zout komt van het land. Ook onder de oceaan vinden processen plaats waarbij mineralen in het water terechtkomen. Op sommige plaatsen zijn er bijvoorbeeld vulkanische activiteit. op deze plekken komt heet water uit de aardkorst komt. Dit water bevat verschillende mineralen die vervolgens in de oceaan terechtkomen. De oceaan staat daardoor voortdurend in contact met de gesteenten en mineralen van de aardkorst.

Waarom blijft het zout in de oceaan?

Een belangrijk onderdeel van het verhaal is verdamping. De zon verwarmt het oceaanwater, waardoor een deel van het water verdampt. De waterdamp stijgt op en kan later weer als regen naar beneden komen.

Het zout verdampt echter vrijwel niet. Wanneer water verdampt, blijven de zouten dus achter in de oceaan. Dit betekent dat water de oceaan kan verlaten en terugkeren als regen, terwijl het grootste deel van het zout in de zee blijft.

Waarom wordt de oceaan dan niet steeds zouter?

Je zou kunnen denken dat de oceanen hierdoor steeds zouter zouden worden. Dat gebeurt gelukkig niet. Er zijn namelijk ook processen waarbij zouten en mineralen weer uit het zeewater verdwijnen.

Zo hebben veel zeedieren mineralen nodig om te leven. Daarnaast kunnen mineralen zich aan kleine deeltjes hechten die uiteindelijk naar de zeebodem zakken. Ook chemische reacties tussen zeewater en gesteenten zorgen ervoor dat bepaalde stoffen uit het water worden verwijderd.

Er is daardoor een soort natuurlijke balans tussen stoffen die aan de oceaan worden toegevoegd en stoffen die weer verdwijnen.

Hoe zout is zeewater?

Het water in de Noordzee bevat ongeveer 35 gram opgeloste zouten per liter. Het grootste deel daarvan bestaat uit natriumchloride, het soort zout dat we ook als keukenzout gebruiken. Daarnaast zitten er andere mineralen in zeewater, zoals magnesium, calcium en kalium.

Niet overal in de oceaan is het water even zout. In gebieden waar veel water verdampt, kan het zoutgehalte hoger zijn. Veel regen of de aanvoer van zoet rivierwater kan het zeewater juist verdunnen.

Conclusie

Zeewater is zout door een combinatie van natuurlijke processen die al miljoenen jaren plaatsvinden. Regenwater neemt mineralen mee uit gesteenten, rivieren voeren deze stoffen naar de zee en ook de zeebodem en onderzeese vulkanen voegen mineralen toe. Door verdamping blijft het zout vervolgens achter in de oceaan.

Hoewel de oceaan ontzettend veel zout bevat, wordt hij niet steeds zouter. Verschillende natuurlijke processen halen namelijk ook weer mineralen uit het water. De zoute oceaan is daarmee het resultaat van een belangrijke balans tussen de aarde, het water, de atmosfeer en het leven in de zee.